การใช้ชื่อสกุลตามพระราชบัญญัติ

การใช้ชื่อสกุลตามพระราชบัญญัติชื่อบุคคล (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2548

สาระสำคัญของพระราชบัญญติชื่อบุคคล (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2548 มีดังนี้

  1. การใช้ชื่อนามสกุลหลังการสมรสคู่สมรสมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตามที่ตกลงกัน หรือต่างฝ่ายต่างใช้นามสกุลเดิมของตน การตกลงกันนี้ คู่สมรสจะกระทำเมื่อมีการสมรสหรือในระหว่างสมรสก็ได้หรือจะตกลงเปลี่ยนแปลงภายหลังก็ได้ (ตามความในมาตรา 12) ซึ่งจะทำให้คู่สมรสเลือกใช้นามสกุลได้ 4 แบบ คือ
แบบ ชาย หญิง
1 ชายใช้นามสกุลชาย หญิงใช้นามสกุลหญิง
(คงนามสกุลเดิมทั้งคู่)
2 ชายใช้นามสกุลชาย หญิงใช้นามสกุลชาย
(รูปแบบเดิม)
3 ชายใช้นามสกุลหญิง หญิงใช้นามสกุลหญิง
(ชายเปลี่ยน/หญิงไม่เปลี่ยน)
4 ชายใช้นามสกุลหญิง หญิงใช้นามสกุลชาย
(สลับนามสกุลกัน)
  • สำหรับหญิงมีสามีซึ่งใช้นามสกุลของสามีก่อนวันที่พระราชบัญญติชื่อบุคคลนี้ใช้บังคับ ให้มีสิทธิใช้นามสกุลของสามีต่อไปได้ หรือจะกลับมาใช้นามสกุลเดิมของตนก็ได้ หรือจะตกลงใหม่ระหว่างสามีภรรยาเป็นประการอื่นได้ (ตามความในมาตรา 9)

    หากท่านใดต้องการเปลี่ยนนามสกุลหลังสมรสให้สอดคล้องกับพระราชบัญญติชื่อบุคคลฉบับใหม่นี้ สามารถปฏิบัติได้ดังนี้

    • หญิงแต่งงานที่ใช้นามสกุลของสามีอยู่แล้ว (ในทะเบียนบ้านไทย) ต้องการใช้นามสกุลของสามีต่อไป สามารถใช้นามสกุลของสามีต่อไปได้
    • หญิงแต่งงานที่ใช้นามสกุลของสามีแล้ว (ในทะเบียนบ้านไทย) แต่ต้องการกลับมาใช้นามสกุลเดิมของตนเอง สามารถยื่นคำร้องขอเปลี่ยนนามสกุลได้ที่อำเภอที่ตนเองมีทะเบียนบ้านอยู่ (กรณีสมรสตามกฎหมายเยอรมัน การเลือกใช้นามสกุลในเอกสารไทยต้องสอดคล้องกับการใช้นามสกุลของตนเองตามกฎหมายเยอรมันด้วย)
    • หญิงแต่งงานที่ใช้นามสกุลตามกำเนิดของตนเองเป็นนามสกุลหลังสมรส สามารถเปลี่ยนมาใช้นามสกุลของคู่สมรสในภายหลังได้ โดยยื่นคำร้องขอเปลี่ยนนามสกุลได้ที่อำเภอที่ตนเองมีทะเบียนบ้านอยู่ (กรณีสมรสตามกฎหมายเยอรมัน การเลือกใช้นามสกุลในเอกสารไทยต้องสอดคล้องกับการใช้นามสกุลของตนเองตามกฎหมายเยอรมันด้วย)
  • การใช้นามสกุลหลังการหย่าหลังหย่าหรือศาลเพิกถอนการสมรส คู่สมรสที่ใช้นามสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งต้องกลับไปใช้นามสกุลเดิมของตน (ตามความในมาตรา 13 วรรค 1)
  • การใช้นามสกุลหลังคู่สมรสเสียชีวิตหากคู่สมรสฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดเสียชีวิต ฝ่ายที่ยังมีชีวิตอยู่และใช้นามสกุลของอีกฝ่ายหนึ่ง มีสิทธิ์ใช้นามสกุลนั้นต่อไปได้ แต่เมื่อจะสมรสใหม่ให้กลับไปใช้นามสกุลเดิมของตน (ตามความในมาตรา 13 วรรค 2)
  • การใช้ชื่อรองคู่สมรสอาจใช้นามสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งเป็นชื่อรองได้ เมื่อได้รับความยินยอมของของฝ่ายนั้นแล้ว (ตามความในมาตรา 6) โดยสามารถยื่นคำร้องขอเพิ่มชื่อรองได้ที่อำเภอที่ตนเองมีทะเบียนบ้านอยู่
  • การใช้นามสกุลควบตามกฎหมายใหม่ ไม่สามารถใช้นามสกุลควบได้ ตัวอย่างเช่น “มึลเลอร์-บางนา” เป็นต้น

    โดยสรุป การใช้นามสกุลของบุคคลสัญชาติไทยที่แต่งหรือหย่าตามกฎหมายเยอรมันต้องสอดคล้องกับการใช้นามสกุลตามพระราชบัญญติชื่อบุคคลนี้